Türkçe Kursu

Het meervoud

Het meervoud maken we door achter het zelfstandig naamwoord – lar of – ler achterzetsels te plaatsen.

ev =
huis
ev
ler = huizen
çocuk =
kind
çocuk
lar = kinderen
masa =
tafel
masa
lar = tafels
halı =
tapijt
halı
lar = tapijten
çiçek =
bloem
çiçek
ler = bloemen
çivi =
spijker
çivi
ler = spijkers

Wanneer er in de laatste lettergreep van een woord één van de klinkers – a, – ı, – o, – u, staat, dan moet er gekozen worden voor het achtervoegsel – lar, en wanneer er in de laatste lettergreep van een woord één van de klinkers – e, – i, – ö, – ü, staat,  dan moet er gekozen worden voor het achtervoegsel – ler.

Alıştırma01(Oefening01)

Alıştırma02 (Oefening02)
 
Wanneer een woord dat in de meervoudsvorm staat ook nog in een naamval moet gezet worden, dan komt eerst de meervoudsachtervoegsel – lar, of – ler,  en dan pas de naamval.

ödünç vermek (uitlenen)
kitap – lar – ımı ödünç veriyorum. Ik leen mijn boeken uit.

yıkamak (bulaşık)
(afwassen)
bardak – lar – ı yıkayorum. Ik was de glazen af.

ev (huis)
eski
(oud)
yıkmak
(slopen)
eski ev – ler – i yıkıyorlar. ze slopen de oude huizen.

In het Turks wordt na een telwoord geen meervoudsvorm gebruikt. Het maakt niet uit of er gesproken wordt over  één, twee, of tien getallen.

ev = huis
dört ev = vier huizen
kurşun kalem = potlood
iki kurşun kalem = twee potloden
bilgisayar = computer
üç bilgisayar =
drie computers
sözlük = woordenboek
beş sözlük = vijf woordenboeken
üniversite =
universiteit
altı üniversite =
zes universiteiten
dilim ekmek = gesneden brood
dört dilim ekmek = vier gesneden brood
buket çiçek = bosje bloem
iki buket çiçek = twee bosjes bloemen
diş sarmısak =
teen knoflook
beş diş sarmısak =
vijf tenen knoflook

Ook wanneer het om hoeveelheidsaanduidingen gaat, die een bepaalde maat aangeeft, wordt in enkelvoudsvorm weergegen.


bir litre su = een liter water
yüz litre mazot = honderd liter diesel

Let op:

a) een aantal woorden kan zowel in het enkelvoudsvorm als in het meervoudsvorm gebruikt worden.

birçok kişi(ler) = een behoorlijk aantal huizen
bazı talebe(ler) = sommige leerlingen
çoğu kadın(lar) = de meeste vrouwen
çok dükkan(lar) = veel winkels
birçok işçi(ler) grev yaptılar = heel veel arbeiders hebben gestaakt
bir takım kimse(ler) söyledi = een stel mensen hebben gezegd.


b) de namen en de persoonlijke voornaamwoorden biz (wij) en siz (jullie) kunnen in het meervoudsvorm gebruikt worden.

biz - bizler = wij
siz - sizler = jullie
Ahmet'ler izindeler = De Ahmet's zijn op vakantie
Ali'ler geldiler = Ali en zijn gezin zijn gekomen


c) wanneer een naamval in combinatie met een woord in het meervoud gebruikt, komt altijd eerst de meervoudsachtervoegsel en daarna de naamval.


O Ahmet'lere gitmedi = hij is niet naar de Ahmet's gegaan
O Ahmed'e gitmedi = hij is niet naar Ahmet gegaan


ç) wanneer een onderwerp in het enkelvoud staat, en de werkwoordsvorm in het meervoud, wordt hiermee uitdrukking gegeven aan achting voor het onderwerp.

Bay Ahmet henüz gelmediler = Meneer Ahmet is nog niet gearriveerd.

d) als het onderwerp van een dier, een levenloos voorwerp, of een tijdsaanduiding in het meervoudsvorm  staat, dan staat het werkwoord meestal in het enkelvoud.

Filler saldırıyor = de olifanten vallen aan
Yıllar geçti = jaren zijn voorbij gegaan
Televizyonlar gösteriyor = De
televisies

laten zien

e) de meervoudsachtervoegsels – lar en – ler kunnen achter een persoonsnaam toegevoegd worden, maar dan moet door een apostrof gescheiden worden. De betekenis van de meervoudsachtervoegsels – lar en – ler wordt dan: alle...

Ahmet'ler gelsinler = laten alle Ahmet's komen
Ali'ler bir adım öne çıksın = laten alle  Ali's een stapje voren doen

f) de meervoudsachtervoegsels – lar en – ler na de bezittelijke voornaamwoord

Babalarıyla birlikte çalışmaya gittiler = ze zijn samen met hun vader naar werk gegaan

g) de meervoudsachtervoegsels – lar en – ler na de aanduiding van onbepaaldheid

Havalar birden çok soğudu = Het werd ineens kouder
 Belki kitaplarda birşeyler bulabilirim = Misschien kan ik iets in de boeken vinden
İşi için uzaklara gitmesi gerekiyor = voor zijn werk moet hij heel veel weg afleggen