Türkçe Kursu
İşaret zamirleri (Aanwijzend voornaamwoorden)

De woorden bu (deze en dit), şu (die en dat), o (die en dat), dat noemen we aanwijzende voornaamwoorden. Het zelfstandig gebruikte aanwijzend voornaamwoord krijgt bij het meervoud een verbindingsletter -n- voor meervoudsvoegsel -lar.

Bu (dit en deze) voor iets dat dichtbij is

Şu
(die en dat) voor iets dat verder weg is

O (die en dat) voor iets dat uit het gezicht is

Voorbeelden:

bu yol = deze weg

bu yollar = deze wegen

şu bina = dat gebouw

şu binalar = dat gebouwen

o şehir = die stad

o şehirler = die steden

Bu araba bozuktur = Deze auto is kapot

Şu adam polistir = Die man is een politieagent

Bu dolap meşeden yapılmıştır = Dit kast is van eiken gemaakt

O elma çürüktür = Die appel is rot
 
Bu adam ustadır = Deze man is monteur

Şu kız ögretmendir = Dat meisje is lerares
 
Şu ev büyük değildir = Dat huis is niet groot

Bu adam balıkçı değildir = Deze man is geen visser

Bu-n-lar öğrenci(ler)dir of Bu-n-lar öğrencidir =  Dit zijn studenten.

Şu-n-lar doçent(ler)dir of Şu-n-lar doçenttir = Dit zijn docenten.

O-n-lar armuttur = Dat zijn peren

Let op:
Het aanwijzend voornaamwoord o en onlar kunnen ook respectievelijk voor derde persoon enkel en meervoud persoonsvormen gebruikt worden.

Het gebruik van dır of dir die zich volgens de grote vocaalharmonie past, is alleen maar om duidelijkheid te geven.

Een woord dat door een aanwijzend voornaamwoord nader bepaald wordt, krijgt het woord achtervoegsels , -i, u, of ü. als het woord op een klinker eindigt, komt er een verbindingsletter –y–  tussen om te voorkomen dat twee klinkers achter elkaar komen.

Bu kapı-yı boyayacağım = Ik ga deze deur verven

0 ev-i henüz görmedim = Ik heb die huis nog niet gezien

Bu kavun-u alıyorum = Ik koop dit meloen

Şu siyah üzüm yiyeceğim = Ik ga die zwarte druif eten


Als men een voorwerp of zaak zonder de namen te benoemen wijst, dan wordt het aanwijzend voornaamwoord zelfstandig gebruikt. De aanwijzende voornaamwoorden bu, şu, en o worden gebruikt als bunu, şunu, onu

Bunu satın almıyorum = Dit koop ik niet

Şunu götürür müsün? = Wil je dat meenemen?

Onu
tamir etmeyeceğim =
Dat ga ik niet repareren

Bunlar daha taze = Deze zijn nog vers

Şunlar çürümüş = Die zijn bedorven

Onlar (o elmalar) ekşidir = Die appels zijn zuur

Bunlar-ı görmedim = Dit heb ik niet gezien

Şunlar-ı buz dolabına koymalıyım = Ik moet deze in de koelkast zetten

Onlar-ı ben yazmadım = Die heb ik niet geschreven


Aanwijzend voornaamwoorden voor plaatsaanduiding

De aanwijzend voornaamwoorden voor plaatsen zijn allemaal op deze woorden bu, şu, en o gebaseerd.
De aanwijzend voornaamwoorden kunnen ook zelfstandig gemaakt worden met de achtervoegsel van -ra zowel in het enkelvoud als in het meervoud. Burada, Şurada en orada wordt vertaald in het Nederlands hier en daar.

Bu-ra = hier

Bu-rada =
hier

Bu-rada kim oturuyor = wie woont hier

Bu-raya gel = kom eens hier

Bu-ralar = hier (meervoud)

Bu-ra-lar-da = hier ergens (meervoud)

Şu-ra
= hier/daar

Şu-rada = hier/daar

Şu-ralar = hier/daar (meervoud)

Şu-ra-lar-da = hier/daar ergens (meervoud)

O-ra = daar

O-rada = daar

O-ra-lar = daar (meervoud)

O-ra-lar-da = daar ergens (meervoud)

Bu-raya = hierheen

O-raya = daarheen

O-raya ne zaman gittin? =
Wanner ben jij daar heen geweest?

Bu-rası =
hier

O-rası = daar

bu-radan = vanuit hier

şu-raya = naar daar

şu-rada = daar

şu-radan = vanuit daar

oraya = daar

o-radan = vanuit daar

Let op:

Vaste uitdrukkingen:

burası = deze plaats hier

şurası = die plaats daar

orası = die plaats daar


Onunla görüşmek için bu-raya geldim = Om met hem te spreken, ben ik hier gekomen

Bu-raya gelmemiz gerekiyor = Wij moeten hier komen

Bu-raya oturma = ga hier niet zitten

Bu-rada kalma = blijf niet hier

Ali bu-raya geldi = Ali is hier gekomen

Oraya tren gitmiyor = Er gaat daar geen trein naar toe
 
Burada kimse yok = Er is niemand hier

Orada bir otel var mi? = Is er daar een hotel



De achtervoegsels om een plaats of plaatsen aan te duiden van aanwijzend voornaamwoorden bu, şu, en o zijn -rayı, en -ları.
 
bu-ra-yı yıka = was het hier

 bu-ra-ları temizle = maak het schoon hier

şu-ra-yı değiştir = verander dit hier

şu-ra-ları çıkar = haal deze hieruit

o-ra-yı tekrar yaz = schrijf dit opnieuw

o-ra-ları sil = verwijder deze hier

De zelfstandig gemaakte aanwijzende voornaamwoorden kunnen van een bezitsuitgangen -m, -n, -sı, -mız, -nız, -ları voorzien worden.

Bura-m = deze plek van mij

Bura-n = deze plek van jou

Bura-sı =  deze plek van hem/haar

Bura-mız =  deze plek van ons

Bura-nız =  deze plek van jullie

Bura-ları =  deze plek van hen

Bura-m ağrıyor = ik heb hier pijn

Bura-n mı ağrıyor? = heb jij pijn hier?


Wanneer de aanwijzende voornaamwoord in de zin worden gebruikt met naamvallen, geldt dezelfde achtervoegsels, maar de achtervoegsels worden voorafgegaan door een -n.

bu = deze

bu-n-u = deze

bu-n-un = van deze

bu-n-da = bij deze

bu-n-dan = van/bij deze

şu = die/dat

şu-n-u = die/dat

şu-n-un = van die/dat

şu-n-da = bij die/dat

şu-n-dan = van/bij die/dat

o = die

o-n-u = die

o-n-un = van die

o-n-da = bij die

o-n-dan = van/bij die